1. Wat is een psychiatrisch onderzoek?

Bij ernstige of langdurige psychische klachten of bij het vermoeden op psychiatrische problematiek kan een psychiatrisch onderzoek uitkomst bieden. Dit wordt vaak pas gedaan als er bijvoorbeeld bij een behandeling door een psycholoog onvoldoende vooruitgang geboekt wordt en je nog te veel lijdt onder jouw psychische klachten. Tijdens het beeldvormend onderzoek beoordeelt een psychiater (dus niet een psycholoog) jouw klachten en de toestand waarin je verkeerd. Dit kan door vragen te stellen, vragenlijsten in te vullen, maar ook door naar je gedrag te kijken. Op basis van dit onderzoek stelt de psychiater de diagnose. Vervolgens kan er eventueel een behandelplan opgesteld worden en kan de behandeling beginnen.

2. Behandeladvies en diagnose psychiater

Tijdens het consult wordt de psychische problematiek beoordeeld en wordt er een psychiatrische diagnose en/of een behandeladvies gegeven. Dit kan ook bij een al lopende psychiatrische of psychologische behandeling. Bijvoorbeeld als je behandeling stagneert of wanneer er twijfels ontstaan over de diagnose. In dat laatste geval is er sprake van een second opinion. In tegenstelling tot een psycholoog, mag een psychiater medicatie uitschrijven. De noodzaak hiervoor kan dan ook middels een psychiatrisch onderzoek worden bepaald.

Het onderzoek bestaat uit een of een aantal gesprekken waarbij er ook eventueel aanvullend onderzoek, zoals een persoonlijkheidsonderzoek, lichamelijk onderzoek of neuropsychologisch onderzoek, kan worden verricht. De psychiater stelt zelf vragen, maar maakt ook gebruik van vragenlijsten. Hierdoor worden er geen vragen vergeten of overgeslagen. Deze vragenlijsten kunnen over verschillende onderwerpen gaan. Bijvoorbeeld specifiek over je klachten of over de steun die je van naasten krijgt. De bevindingen van de psychiater worden in de vorm van een uitgebreid verslag met zowel verwijzer als cliënt gedeeld en besproken.

3. Psychiatrisch onderzoek kind en jeugd

In de basis verschilt het psychiatrisch onderzoek voor kinderen en jeugdigen niet met een psychiatrisch onderzoek voor volwassenen. De aanpak en vorm kan echter anders zijn en gericht op de behoeften van de jongere doelgroep. Zo kan er bij kinderen voor worden gekozen om naast praten ook spelenderwijs achter de psychische problematiek te komen. Bij een psychiatrisch onderzoek zelf is vaak alleen het kind aanwezig, tenzij de leeftijd of de aard van de problematiek vraagt om de aanwezigheid van één van de ouders/verzorgers.

Een belangrijk doel van het psychiatrisch onderzoek is om een totaalbeeld te krijgen van het kind of de jongeren op diverse ontwikkelingsgebieden zoals:

  • de algemene ontwikkeling
  • de emotionele en sociale ontwikkeling
  • de cognitieve ontwikkeling
  • de lichamelijke ontwikkeling

Na het onderzoek volgt een adviesgesprek waarin de uitslag van het onderzoek en de daaruit voorkomende adviezen worden besproken met de ouders en eventueel de jongere.