1. Wat is vaktherapie

Vaktherapie is een specialistische therapievorm waarin je vooral gaat doen en ervaren in plaats van praten. Dit kan bijvoorbeeld via rollenspel, dans, muziek spelen of tekenen. Tijdens de behandelingen doe je verschillende ervaringen op en leer je nieuwe vaardigheden welke je leren beter om te gaan met de problemen die je in het dagelijks leven ervaart.

Vaktherapie is de overkoepelende naam voor beeldende therapie, danstherapie, dramatherapie, muziektherapie, psychomotorische therapie, psychomotorische kindertherapie en speltherapie. Binnen Mentaal Beter worden dramatherapie en speltherapie geboden voor kinderen en jongeren.

De vaktherapeut maakt gebruik van verschillende methoden en werkvormen die aansluiten bij de gestelde doelstellingen. Deze zijn gebaseerd op bestaande kennisvelden, waaronder de (ontwikkelings)psychologie, psychotherapie, psychiatrie en orthopedagogiek. Vaktherapie kan plaatsvinden in verschillende vormen: individueel en in groepen, maar ook zowel kortdurend als langdurend.

Vaktherapie is breed inzetbaar en kan als methode worden toegepast op de volgende psychische klachten:

  • Traumatische ervaringen: verlies van belangrijke personen, kindermishandeling, veranderingen in de thuissituatie of gezinssamenstelling, ziekte, handicap, psychiatrische problematiek van het kind zelf of gezinsleden, nare gebeurtenissen zoals ongeluk, pesten en/of oorlog.
  • Emotionele problemen: problemen met het uiten van gevoelens als faalangst, boosheid, verdriet, een gebrek aan zelfvertrouwen, een negatief zelfbeeld, hechtingsproblemen;
  • Sociale problemen: moeilijkheden in de omgang met leeftijdgenoten (niet kunnen samenspelen, pesten, teruggetrokken gedrag) of volwassenen (gedragsproblemen, slecht luisteren)

Bekijk onze video over vaktherapie bij Mentaal Beter

2. Wat is speltherapie?

Dat spel belangrijk is voor kinderen hoeven we eigenlijk niet uit te leggen. Spel is de taal van het kind en in het spel speelt het kind zichzelf. Speltherapie is een vorm van therapie voor kinderen en jongeren waarbij ‘spel’ als middel wordt ingezet om een kind te begrijpen én te helpen.

Een aantal voordelen van spel op een rij:

  • Spel reguleert negatieve affecten, het vermindert stress
  • Spel helpt bij het verwerken aan belastende ervaringen
  • Spel ordent en integreert op affectief en cognitief niveau nieuwe informatie
  • Spel biedt een oefenplek voor nieuw gedrag en nieuwe oplossingen
  • Spel stimuleert de fantasie en het creatieve (divergente) denken
  • Spel bevordert het inlevingsvermogen

Verschillende studies tonen aan dat er via spel meer begrip komt wat betreft de innerlijke belevingswereld van het kind. Door inzetten van deze therapievorm maakt het voor kinderen en jongeren makkelijker om ingewikkelde gebeurtenissen in hun jonge leven te verwerken.

Spel is een universeel onderdeel van de ontwikkeling van een kind. Kinderen spelen in hun spel over het dagelijks leven, waarmee het zelfs gezien zou kunnen worden als een sociale manier van leren. Door in spel alledaagse handelingen, vanuit de beïnvloedbare factoren, te veranderen en te herhalen wordt het een geïntegreerd onderdeel van het gedragspatroon van het kind. Spel is tevens een manier van zelfexpressie, het stimuleert het creatieve denken, de fantasie en het inlevingsvermogen. Daarnaast zorgt het voor gerichte aandacht, brengt het vaak een positieve stemming met zich mee en is het vrij, aangezien het geen eindproduct voor ogen heeft. Door deze werkzame factoren van spel in te zetten als therapievorm ontstaat een unieke manier om kinderen te begrijpen en hen te helpen bij het verwerken van ingrijpende gebeurtenissen.

Ouderbegeleiding mag niet ontbreken. Het contact van de speltherapeut met de opvoeders is van wezenlijk belang en is essentieel om de effecten van speltherapie in de opvoedingssituatie van het kind te waarborgen. Soms worden er ook ouder-kind sessies vormgegeven, afhankelijk van de hulpvraag.

Tijdens speltherapie kan een kind door middel van het spel dat hij of zij inzet en de metaforen die worden gebruikt uiting geven aan zijn of haar belevingen. Speelgoed wordt gezien als de woorden van het kind, en spel als hun taal. Hierin zou spel zelfs betekenisvoller zijn dan gesproken taal van een kind. Belangrijke, emotionele gebeurtenissen kunnen door middel van spel en speelgoed op een veilige manier kenbaar gemaakt worden. Door met het kind mee te spelen, krijgt de speltherapeut de mogelijkheid de belevingen van het kind goed te begrijpen. De therapeut kan samen met het kind de belevingen verder ontdekken en indien gewenst veranderen. De therapeutische relatie speelt binnen speltherapie dan ook een grote rol. Het kind doet in de speltherapie corrigerende ervaringen op in contact met de therapeut. De therapeut sluit in de speltherapie aan bij de problematiek van het kind en komt door de toegepaste methodiek tot een antwoord op de hulpvraag van het kind/de opvoeders.

3. Dramatherapie bij kinderen

Wanneer je kind niet helemaal lekker in zijn vel zit of vast dreigt te lopen door een ingrijpende gebeurtenis biedt Mentaal Beter een plek om je kind in zijn of haar ontwikkeling te ondersteunen. Als je kind niet lekker in zijn vel zit is dit vaak te merken aan het gedrag van je kind: hij of zij gaat zich terugtrekken, wordt agressief of boos of heeft last van lichamelijke klachten. Dramatherapie is gericht op ervaren; het kind zal tijdens de therapie vooral veel doen. Spelen helpt kinderen om zich te uiten, waar praten soms moeilijk kan zijn. Gedachten en gevoelens kunnen geordend, uitgespeeld en verwerkt worden. Hierdoor krijgt je kind beter inzicht in zijn of haar gevoelens en gedrag. Je kind zal zich beter kunnen uiten en op een meer adequate manier reageren op situaties en emoties van anderen.

Er wordt gebruik gemaakt van verschillende theater- en expressiewerkvormen zoals rollenspelen, improviseren en het maken van scènes. Je kind kan hierdoor op een speelse wijze kijken naar zijn of haar gedrag, gedachten en gevoelens, en mogelijk ook naar die van een ander. Hiernaast kan er worden gewerkt aan de ontwikkeling van (zelf)vertrouwen, weerbaarheid en doorzettingsvermogen.

Het doen-alsof geeft je kind de ruimte om te ontdekken en te oefenen met dat wat minder vertrouwd of moeilijk is, maar bijvoorbeeld ook om een ingrijpende gebeurtenis te verwerken. Voorbeelden van voorkomende problemen waar dramatherapie bij kan helpen:

  • Hoog gevoeligheid
  • Boosheid
  • Buikpijn
  • ADD
  • ADHD
  • Autisme
  • Eetstoornis
  • Onrust
  • Stress
  • Slapeloosheid
  • (Faal)angst
  • Piekeren
  • Scheiding
  • Laag zelfbeeld
  • Rouwverwerking
  • Opstandigheid
  • Teruggetrokken
  • Concentratieproblemen
  • Pesten
  • Vaak verdrietig

4. Dramatherapie bij jongeren

Het is soms lastig om in woorden uit te drukken wat er in je omgaat. Of je het er nu uit wilt schreeuwen of er juist niets over wilt zeggen. Dramatherapie is een plek waar je helemaal jezelf mag zijn, in je kracht mag staan en kan experimenteren met nieuw gedrag.

‘Vanuit spel ontdek en ervaar je nieuwe mogelijkheden om met situaties, gevoelens en gedachten om te gaan.

Er wordt gebruik gemaakt van verschillende theater- en expressiewerkvormen zoals rollenspelen, improviseren en het maken van scènes. Je kan hierdoor op een speelse wijze kijken naar je gedrag, gedachten en gevoelens en mogelijk ook naar die van een ander. Hiernaast kan er worden gewerkt aan de ontwikkeling van (zelf)vertrouwen, weerbaarheid en doorzettingsvermogen.

  • Sociaal onhandig
  • Verlegen
  • Pesten
  • Vaak ruzie
  • Opstandig
  • ADD
  • ADHD
  • Autisme
  • (faal)angst
  • Game problematiek
  • Slapeloosheid
  • Laag zelfbeeld
  • Depressie
  • Weerbaarheid
  • Stress
  • Concentratieproblemen
  • Weinig zelfvertrouwen
  • Negatieve gedachten
  • Scheiding
  • Rouwverwerking