5. Gevolgen van autisme

Autismespectrumstoornissen (ASS) zijn ontwikkelingsstoornissen die vaak ingrijpende gevolgen hebben. De meeste gevolgen hebben te maken met het volgen van onderwijs, werk vinden en houden, het vinden en houden van een partnerrelatie (hoewel dit zeker niet altijd het geval is) en het zelfstandig kunnen wonen. De gevolgen van een autismespectrumstoornis hangen echter af van de ernst van de klachten die aanwezig zijn. Heb je te maken met een minder zware vorm van autisme, dan zullen de gevolgen ook minder zware vormen aannemen.

Consequenties voor schoolprestaties en sociale relaties

Als er sprake is van een verstandelijke beperking in combinatie met autisme, dan zal er hoogstwaarschijnlijk behoefte zijn aan aangepast onderwijs. Ook als er geen sprake is van een verstandelijke beperking, kan het zijn dat aangepast onderwijs meer geschikt is dan regulier onderwijs. Dit hangt echter af van de ernst van de klachten. Tegelijkertijd zal het gevolgen hebben voor de sociale relaties die een kind met autisme op en buiten school zal hebben. Tussen de 5-17% van kinderen met autisme zal op volwassen leeftijd een bevredigend sociaal leven hebben en redelijk functioneren.

Autisme en het werkleven

Sommige mensen met (licht) autisme blijken bijzonder goed in staat te zijn om een normale loopbaan te hebben in bijvoorbeeld de techniek of ICT; licht autisme strekt dan soms zelfs tot voordeel. In andere gevallen vormt het autisme echt een probleem. Het hebben van een autismespectrumstoornis is dus van grote invloed op het vinden van een passende baan.

Prognose

Ruim de helft van de kinderen met autisme lijkt een slechte prognose te hebben. Zij zijn op volwassen leeftijd niet in staat een zelfstandig bestaan te leiden. Wel zijn er mogelijkheden voor jongeren met ASS om begeleid zelfstandig te wonen. Vanaf de leeftijd van vijf tot acht jaar is het mogelijk om een redelijk goede prognose te geven van de ontwikkeling naar de volwassenheid. De prognose hangt af van IQ, taalontwikkeling en de mate van sociale aanpassing. Het beste is om een ervaren psycholoog advies te vragen om de mogelijke gevolgen van de autistische stoornis voor de toekomst zo goed mogelijk in te schatten, aangezien dit per persoon zal verschillen.

Gevolgen voor de familie

Gevolgen voor ouders

De meeste ouders van kinderen met een autisme spectrum stoornis (ASS) hebben vaak te maken met tijdgebrek door de dagelijkse zorg voor de kinderen. Dat kan ook invloed hebben op het werk. Over het algemeen ervaren zij meer stress en een minder goede geestelijke en lichamelijke gezondheid dan ouders zonder een kind met ASS.

Doordat ASS een genetische oorzaak heeft, kunnen ook andere gezinsleden ASS hebben. Omdat ASS vier keer vaker voorkomt bij mannen dan bij vrouwen, is de kans groot dat de vader ASS heeft. Dit heeft gevolgen voor de ouder-kind relatie en de druk op de ouder die niet belast is. Wanneer een kind ouder wordt, neem de stress bij ouders vaak wat af. Het gedrag van het kind verbetert, wordt voorspelbaarder en de ouders zullen beter kunnen omgaan met de problemen van hun kind. Ook als het kind niet meer thuis woont, blijven veel ouders intensief betrokken.

Gevolgen voor broers en zussen

Broers en zussen kunnen bang zijn voor het onvoorspelbare gedrag van hun broer of zus met ASS of zich daarvoor schamen. Ook jaloezie komt voor. Sommigen maken zich al op jonge leeftijd zorgen over de toekomst, bijvoorbeeld over wie voor hun broer of zus gaat zorgen als de ouders dat niet meer kunnen. Onderzoeksresultaten over de gevolgen voor broers of zussen van kinderen met autisme zijn niet eenduidig. Soms lijken broers en zussen meer gedragsproblemen te hebben. Vooral jongere broers of zussen zouden meer risico lopen. Maar de meeste broers en zussen functioneren redelijk tot goed.